25.4.5 Soorten reacties

Je moet een aantal veel voorkomende soorten reacties kunnen herkennen.

  • Bij samenstelling of synthese wordt een verbinding gemaakt uit elementen.

  • Voorbeeld: de synthese van ijzer(III)oxide uit ijzer en zuurstof.

    $$ 4 \; \text{Fe (s)} + 3 \; \text{O}_2 \text{(g)} \rightarrow 2 \; \text{Fe}_2\text{O}_3 \; \text{(s)}$$

  • Ontleding of analyse is het omgekeerde van synthese: een verbinding wordt gesplitst in zijn elementen (of althans kleinere moleculen). Voor een ontleding heeft men meestal een energiebron nodig:
    • thermolyse: ontleding door warmte;
    • elektrolyse: ontleding door elektrische stroom;
    • fotolyse: ontleding door licht.

    Voorbeelden: thermolyse van kwik(II)oxide; elektrolyse van gesmolten natriumchloride.

    $$ 2 \; \text{HgO (s)} \rightarrow 2\; \text{Hg} \; \text{(l)} + \text{O}_2 \text{(g)}$$ $$2 \; \text{NaCl (l)} \rightarrow 2 \; \text{Na (l)} + \text{Cl}_2 \; \text{(g)}.$$

  • (Volledige) verbranding is een reactie met zuurstof waarbij oxiden van de voorkomende elementen worden gevormd: H2O, CO2, SO2. De meeste verbrandingsreacties zijn sterk exotherm.
  • Voorbeeld: de verbranding van octaan (C8H18), het hoofdbestandsdeel van benzine:$$2 \; \text{C}_8 \text{H}_{18} \; \text{(l)} + 17 \; \text{O}_2 \; \text{(g)} \rightarrow 8 \; \text{CO}_2 \; \text{(g)} + 18 \; \text{H}_2 \text{O (g)} + \text{warmte}. $$

  • Neerslag van een zout bij het mengen van twee zoutoplossingen. Zie paragraaf 6, blz. 329.
  • Neutralisatie van een zuur en een base. Zie hoofdstuk 5.
  • Redoxreactie. Zie hoofdstuk 31.